THÔNG TIN Y KHOA

18/10/2017 | 23 lượt xem

HÚT THUỐC LÁ CÓ HẠI NHƯ THẾ NÀO?

      Hút thuốc lá là nguyên nhân gây bệnh và tử vong của rất nhiều bệnh. Cứ hút mỗi điếu thuốc là tự mình làm mất đi 5,5 giây cuộc sống. Tuổi thọ trung bình của người hút thuốc lá ngắn hơn so với người không hút thuốc từ 5-8 năm. Hút thuốc lá sẽ gây ra nhiều bệnh và làm tăng tỷ lệ tử vong từ 30-80%. Thuốc lá được xem là nguyên nhân chính gây ra bệnh ung thư phổi, với khoảng 90% tổng số người chết vì căn bệnh này.

    Ngoài ra, thuốc lá còn là tác nhân gây ra các bệnh ung thư họng, thanh quản, thực quản, tuyến tuỵ, tử cung, cổ tử cung, thận, bàng quang, ruột và trực tràng...Tỷ lệ tử vong do các bệnh ung thư khác nhau trên nền người hút thuốc cao gấp hai lần người không hút thuốc. Người nghiện thuốc nặng có tỷ lệ chết vì ung thư cao gấp bốn lần so với người không hút.

    Theo nghiên cứu ở Mỹ, khoảng 87% trong số 177.000 ca ung thư phổi mới mắc ở Mỹ năm 1996 là do thuốc lá, còn lại là do các nguyên nhân khác như: ô nhiễm môi trường, bệnh nghề nghiệp, ăn uống, cơ địa và các yếu tố di truyền.

    Ai cũng biết hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ. Tuy nhiên, tỷ lệ người hút thuốc lá đang có xu hướng tăng lên, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng đa số là do sự hiểu biết một cách cụ thể về tác hại của khói thuốc lá còn hạn chế, kiến thức chưa đầy đủ. Điều đó xuất phát từ việc thiếu các biện pháp tuyên truyền giáo dục về thuốc lá và tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người. Vậy trong thuốc lá có những thành phần nào gây ra các căn bệnh kinh khủng như thế?

I. Thành phần của khói thuốc lá: Trong khói thuốc lá chứa hơn 7000 chất. Trong đó có hàng trăm loại có hại cho sức khỏe, 70 chất gây ung thư, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc, chia ra làm 4 nhóm chính:

https://sinhviendanghoc.lhu.edu.vn/Data/News/494/images/thuoc_la03.jpeg

1. Nicotine: Nicotine là một chất không màu, chuyển thành màu nâu khi cháy và có mùi khi tiếp xúc với không khí. Nicotine được hấp thụ qua da, miệng và niêm mạc mũi hoặc hít vào phổi. Người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1 đến 2 mg nicotine mỗi điếu thuốc hút. Hút thuốc lá đưa nicotine một cách nhanh chóng đến não, trong vòng 10 giây sau khi hít vào. Tác dụng gây nghiện của nicotine một cách nhanh chóng đến não, trong vòng 10 giây sau khi hít vào. Tác dụng gây nghiện của nicotine chủ yếu là trên hệ thần kinh trung ương với sự có mặt của các thụ thể nicotine trên các tế bào thần kinh tại “trung tâm thưởng” ở hệ viền não bộ, các hóa chất trung gian dẫn truyền thần kinh bao gồm dopamin, serotonine, noradrenaline được phóng thích. Chúng gây ra nhiều tác động tâm thần kinh như là cảm giác sảng khoái, tâm trạng vui vẻ, tăng chú ý, tăng hoạt động nhận thức và trí nhớ ngắn hạn. Não bộ nhanh chóng nhận ra rằng có thể dùng thuốc lá để kích thích bài tiết dopamin và như vậy khởi động quá trình hút thuốc lá kéo dài nhiều năm tháng. Hiệu ứng tâm thần kinh đó”.

2. Monoxit carbon (khí CO): Khí CO có nồng độ cao trong khói thuốc lá và sẽ được hấp thụ vào máu, gắn với hemoglobine với ái lực mạnh hơn 210 lần oxy. Khí CO đi nhanh vào máu và chiếm chỗ của oxy trên hồng cầu. Ái lực của hemoglobine hồng cầu với CO mạnh gấp 210 lần so với O2 và như thế sau hút thuốc lá, một lượng hồng cầu trong máu tạm thời mất chức năng vận chuyển O2 vì đã gắn kết với CO. Hậu quả là cơ thể không đủ oxy để sử dụng.

3. Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá: Khói thuốc lá chứa nhiều chất kích thích dạng khí hoặc dạng hạt nhỏ. Các chất kích thích này gây nên các thay đổi cấu trúc của niêm mạc phế quản dẫn đến tăng sinh các tuyến phế quản, các tế bào tiết nhầy và làm mất các tế bào có lông chuyển. Các thay đổi này làm tăng tiết nhày và giảm hiệu quả thanh lọc của thảm nhày-lông chuyển. Phần lớn các thay đổi này có thể hồi phục được khi ngừng thuốc lá.

4.Các chất gây ung thư: Trong khói thuốc lá có khoảng 70 chất có tính chất gây ung thư, ví dụ như hợp chất thơm có vòng đóng, Benzopyrene hay các Nitrosamine. Các hoá chất này tác động lên tế bào bề mặt của đường hô hấp gây nên tình trạng viêm mạn tính, phá huỷ tổ chức, biến đổi tế bào dẫn đến dị sản, loạn sản rồi ác tính hoá.

II. Tác dụng khi bạn dừng hút thuốc:

- 20 phút sau khi bạn hút điếu thuốc cuối cùng: Huyết áp và nhịp tim trở lại bình thường và tăng tuần hoàn máu đến các bộ phận, cung cấp nhiều hơn, máu nhiều oxy hơn.

- 8 tiếng: Lượng carbon monoxide trong cơ thể bị loại bỏ 100%, thay thế bằng lượng oxy tế bào mà cơ thể cần để hoạt động bình thường.

- 24 tiếng: Nguy cơ đột quỵ bắt đầu giảm nhờ việc bình thường hóa nhịp tim, huyết áp và oxy hóa máu.

- 48 tiếng: Đầu dây thần kinh bị mài mòn bắt đầu tái tạo, khứu giác và vị giác khôi phục.

- Giữa 2 tuần và 3 tháng: Quá trình tuần hoàn máu trong cơ thể tiếp tục cải thiện và bạn thở dễ dàng hơn. Phổi tiết ra ít đờm và các chức năng cũng bắt đầu được cải thiện.

- Từ 1-9 tháng: Các triệu chứng ho, nghẹt mũi do hút thuốc lá giảm đáng kể. Các cấu trúc nhỏ như lông mao trong khoang phổi trở nên linh hoạt hơn, phổi hoạt động trở lại như thời điểm trước khi bạn bắt đầu hút thuốc.

- 1 năm: Nguy cơ nhồi máu cơ tim giảm còn 50% so với những người đang hút thuốc.

- 5-15 năm: Nguy cơ đột quỵ giảm tương đương người không hút thuốc.

- 10 năm: Nguy cơ phát triển ung thư phổi và các loại ung thư khác như miệng, cổ, thực quản, bàng quang, thận và tuyến tụy giảm đáng kể.

III. Lợi ích của bỏ thuốc đối với người bệnh:

    Bỏ thuốc lá mang lại lợi ích lớn đối với bệnh nhân bị bệnh. Trong hầu hết các trường hợp, nếu tiếp tục hút thuốc sẽ làm tăng nhanh mức độ trầm trọng của bệnh như hen, ung thư và bệnh tim. Bỏ thuốc mang lại nhiều lợi ích như sau:

    Giảm đáng kể nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quy.

    Giảm tỷ lệ bệnh phát nặng hơn và làm tăng sự thành công trong các ca phẫu thuật chữa bệnh ở các bệnh mạch vành.

    Giảm tỷ lệ suy giảm chức năng phổi và giảm ho đối với người bị bệnh viêm phế quản mạn tính. Ở những người trẻ mới hút thuốc, chức năng hoạt động của phổi sẽ tăng khi bỏ thuốc.

    Cai thuốc không bao giờ là muộn, hãy suy ngẫm để cai thuốc ngay bây giờ và mãi mãi! Chúc bạn sức khỏe và thành công!

 

BS.CKI Nguyễn Hoàng Phúc

(Nguồn tổng hợp nhiều tài liệu)

Nguyễn Hoàng Phúc


Đăng ngày: 18/10/2017

Các bài đã đăng

BỆNH VIỆN QUÂN Y 120

Số 518, Nguyễn Thị Thập, Phường 6, TP Mỹ Tho, Tiền Giang

Điện thoại: 0273 3873 489 - Fax: 0273 3873 489

Email: benhvienquany120@gmail.com

Đang Online : 2 || Lượt Truy Cập: 122327